ใบนัดเขียนว่า "งดน้ำงดอาหารหลังเที่ยงคืน" คำถามที่ตามมาคือ น้ำเปล่าก็ห้ามด้วยเหรอ ยาความดันตอนเช้ากินได้ไหม และถ้าเป็นเบาหวาน งดอาหารนานๆ จะเป็นอะไรไหม
ข้อสำคัญที่สุดคือทำตามที่โรงพยาบาลหรือห้องแล็บที่นัดตรวจสั่งไว้ ถ้าใบนัดเขียนไว้ไม่ชัด โทรถามก่อนวันตรวจ
ตอบสั้น
- ตรวจน้ำตาลขณะอดอาหาร งดอย่างน้อย 8 ชั่วโมง
- ตรวจไขมันในเลือด งด 10-12 ชั่วโมง
- น้ำเปล่าดื่มได้ เครื่องดื่มอื่นงดทั้งหมด
- ยาประจำ อย่าหยุดเอง ถามหมอก่อน
- ถ้าใบนัดเขียนต่างจากนี้ ทำตามใบนัด
ด้านล่างเป็นหลักทั่วไปเพื่อให้รู้ว่าควรถามอะไร
เจาะเลือดตรวจอะไร ต้องงดอาหารกี่ชั่วโมง
- ตรวจน้ำตาลในเลือดขณะอดอาหาร: งดอาหารอย่างน้อย 8 ชั่วโมง
- ตรวจไขมันในเลือด: งดอาหาร 10-12 ชั่วโมง
การตรวจหลายอย่างไม่ต้องงดอาหาร เช่น ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด และบางรายการของการทำงานของไตและตับ ถ้าตรวจหลายอย่างพร้อมกัน ให้ยึดรายการที่ต้องงดนานที่สุด ส่วนใหญ่โรงพยาบาลจะนัดตรวจช่วงเช้า เพื่อให้งดอาหารตอนนอนหลับ
น้ำเปล่าดื่มได้ไหม
ดื่มน้ำเปล่าได้ เพราะร่างกายที่ได้น้ำพอทำให้หาเส้นเลือดง่ายขึ้น และลดโอกาสหน้ามืดหลังเจาะเลือด ที่ห้ามคือเครื่องดื่มอื่นทุกชนิด รวมถึงกาแฟดำ ชา น้ำหวาน นม และหมากฝรั่ง
ข้อยกเว้นคือใบนัดที่เขียนว่า "งดน้ำและอาหารทุกชนิด" มักเป็นการเตรียมตัวผ่าตัดหรือส่องกล้อง แบบนั้นต้องงดน้ำด้วย ถ้าไม่แน่ใจ ถามห้องแล็บ
ยาประจำกินได้ไหม
อย่าหยุดยาเอง และอย่าตัดสินใจเอง ถามหมอหรือพยาบาลที่สั่งตรวจตั้งแต่วันที่ได้ใบนัด ว่ายาตัวไหนกินได้ตามปกติ ตัวไหนต้องรอกินหลังเจาะเลือด
ถ้าลืมถาม โทรถามห้องยาหรือห้องแล็บของโรงพยาบาลก่อนวันตรวจ และเมื่อไปถึง บอกเจ้าหน้าที่ว่ากินยาอะไรไปแล้วบ้างเช้านั้น
คนเป็นเบาหวาน ต้องระวังอะไร
การงดอาหารนานในคนที่กินยาหรือฉีดยาลดน้ำตาล อาจทำให้น้ำตาลต่ำได้
- ถามหมอล่วงหน้าว่าคืนก่อนและเช้าวันตรวจต้องปรับการกินยาหรือฉีดยาอย่างไร อย่าปรับเอง
- ขอนัดตรวจช่วงเช้าที่สุด จะได้ไม่ต้องงดอาหารนานเกินจำเป็น
- พกของหวานติดตัวไปด้วย เช่น ลูกอมหรือน้ำหวาน ไว้กินหลังเจาะเลือดเสร็จ หรือเมื่อมีอาการน้ำตาลต่ำ
- อาการน้ำตาลต่ำ: ใจสั่น เหงื่อออก มือสั่น หิวมาก หน้ามืด สับสน ถ้ามีอาการ บอกเจ้าหน้าที่ทันที ถ้าอยู่นอกโรงพยาบาลและไม่ดีขึ้นหลังกินของหวาน โทร 1669
ถ้าหมอให้เจาะน้ำตาลปลายนิ้วเองที่บ้าน จดค่าได้ใน ตารางบันทึกน้ำตาล 31 วัน โหลดฟรี
วันเจาะเลือด เตรียมอะไรไปบ้าง
- ใบนัดหรือใบสั่งตรวจ และบัตรประชาชน
- รายการยาที่กินอยู่ ถ้ามีสมุดจดยาหรือ ตารางกินยา เอาไปด้วย
- ของว่างไว้กินหลังเจาะเลือด
- ใส่เสื้อแขนสั้นหรือแขนที่พับขึ้นได้ง่าย
หลังเจาะเลือด
- กดตรงที่เจาะไว้สักพักจนเลือดหยุด ไม่ต้องคลึง
- กินอาหารและยาที่รอไว้ได้ตามที่หมอบอก
- ถ้าเวียนหัวหรือหน้ามืด นั่งพักก่อนลุกเดิน
ผลเลือดที่ได้เอาไปเทียบกับครั้งก่อนจะเห็นแนวโน้มชัดขึ้น จดไว้ที่เดียวกับค่าความดันและยาที่กิน เวลาไปหาหมอจะมีข้อมูลครบ อ่านต่อ พาพ่อแม่ไปหาหมอ ต้องเตรียมอะไรไปบ้าง
ได้ใบนัดแล้ว ทำอะไรก่อน
อ่านใบนัดก่อนว่าตรวจอะไร ถ้าตรวจน้ำตาล งดอาหารอย่างน้อย 8 ชั่วโมง ถ้าตรวจไขมัน งด 10-12 ชั่วโมง ส่วนน้ำเปล่าดื่มได้ เรื่องยาประจำและยาเบาหวาน ถามหมอล่วงหน้า อย่าตัดสินใจเอง ถ้าใบนัดเขียนไว้ต่างจากนี้ ยึดตามใบนัดของโรงพยาบาล
แหล่งอ้างอิง
- กลุ่มงานเทคนิคการแพทย์และพยาธิวิทยาคลินิก โรงพยาบาลวชิระภูเก็ต. คู่มือส่งตรวจทางห้องปฏิบัติการ ปรับปรุงครั้งที่ 3. https://www.vachiraphuket.go.th/wp-content/uploads/2024/12/vachira-2024-12-08_11-20-28_236973.pdf
- Thai PBS. ไขคำตอบ งดดื่มน้ำก่อนเจาะเลือด จำเป็นหรือไม่ (อ้างอิงภาควิชาพยาธิวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล). 24 เม.ย. 2569. https://www.thaipbs.or.th/news/content/505030
- Hfocus. สภาเทคนิคการแพทย์ แจงก่อนเจาะเลือดงดน้ำงดอาหาร ถูกต้องหรือไม่ ชี้ "ดื่มน้ำเปล่า" ได้ปกติ. 25 เม.ย. 2569. https://www.hfocus.org/content/2026/04/37860
