หมอให้วัดความดันที่บ้าน เพราะค่าที่วัดในห้องตรวจครั้งเดียวบอกได้ไม่หมด บางคนตื่นเต้นพอเห็นเสื้อกาวน์ ค่าเลยสูงกว่าปกติ บางคนกลับวัดที่โรงพยาบาลได้ต่ำกว่าที่เป็นจริงในชีวิตประจำวัน ค่าที่วัดเองที่บ้านช่วยให้หมอเห็นภาพจริงได้ แต่มีเงื่อนไขข้อเดียว คือต้องวัดให้ถูกวิธี ถ้าวัดผิดท่า ผิดเวลา หรือผ้าพันแขนผิดขนาด ตัวเลขที่ได้อาจคลาดไปได้มาก

ก่อนวัด 30 นาที

งดกาแฟ ชา และเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน
งดสูบบุหรี่
งดออกกำลังกาย รวมถึงการเดินขึ้นบันไดหรือทำงานบ้านหนักๆ
เข้าห้องน้ำให้เรียบร้อย กระเพาะปัสสาวะที่เต็มทำให้ค่าสูงขึ้นได้

นั่งพักก่อน 5 นาที

นั่งบนเก้าอี้ที่มีพนักพิง หลังพิงพนัก เท้าทั้งสองข้างวางราบกับพื้น ไม่ไขว่ห้าง

ระหว่างพักและระหว่างวัด ไม่คุย ไม่เล่นมือถือ ไม่ดูข่าวที่ทำให้เครียด การพูดคุยระหว่างวัดทำให้ค่าสูงขึ้นได้

พันผ้าพันแขนให้ถูก

ใช้แขนเปล่า ไม่พันทับเสื้อ ถ้าแขนเสื้อรัดแน่นเวลาพับขึ้น ให้ถอดแขนเสื้อออก
ขอบล่างของผ้าพันแขนอยู่เหนือข้อพับศอกเล็กน้อย
วางแขนบนโต๊ะ ให้ผ้าพันแขนอยู่ระดับเดียวกับหัวใจ ถ้าโต๊ะต่ำ ใช้หมอนรองแขน
พันให้กระชับ สอดนิ้วได้ประมาณหนึ่งนิ้ว

ขนาดผ้าพันแขนก็สำคัญ

ผ้าพันแขนเล็กเกินแขนทำให้ค่าสูงเกินจริง ใหญ่เกินทำให้ค่าต่ำเกินจริง วัดรอบต้นแขนแล้วเทียบกับขนาดที่เขียนไว้บนผ้าพันแขน ถ้าไม่แน่ใจ ถามเภสัชกรหรือพยาบาลได้

วัดกี่ครั้ง ตอนไหน

แนวทางวัดความดันที่บ้านปี 2022 ของสมาคมความดันโลหิตสูงฯ แนะนำแบบนี้

วัดวันละ 2 ช่วง: ช่วงเช้าหลังตื่นนอน และช่วงเย็นก่อนเข้านอน
แต่ละช่วงวัดอย่างน้อย 2 ครั้ง ห่างกัน 1 นาที
ช่วงเช้า: วัดหลังเข้าห้องน้ำ ก่อนกินข้าว และก่อนกินยาความดัน
วัดติดต่อกัน 7 วันก่อนวันนัดหมอ ถ้าหมอสั่งให้วัดแบบอื่น ให้ทำตามที่หมอสั่ง

พยายามวัดเวลาเดิมทุกวัน ค่าที่วัดคนละเวลาเอามาเทียบกันได้ยาก เพราะความดันขึ้นลงตลอดวัน อ่านต่อที่ ความดันเช้ากับเย็นไม่เท่ากัน ปกติไหม

จดยังไงให้หมอเอาไปใช้ได้

จดทุกครั้งที่วัด ทั้งตัวบน ตัวล่าง และชีพจร พร้อมวันที่และเวลา

จดทุกค่า รวมค่าที่ดูสูงหรือต่ำผิดปกติ อย่าเลือกจดเฉพาะค่าที่สวย
จดทันทีหลังวัด อย่ารอจำแล้วมาจดทีหลัง
วันไหนลืมวัด ปล่อยช่องว่างไว้ ดีกว่าเดาตัวเลขลงไป
ถ้าวันนั้นมีอะไรผิดปกติ จดไว้ข้างๆ เช่น นอนไม่หลับ ปวดหัว ลืมกินยา

ถ้าใช้กระดาษ โหลด ตารางวัดความดัน 31 วัน ไปพิมพ์ได้ฟรี มีช่องเช้าเย็นแยกตัวบน ตัวล่าง และชีพจรไว้ให้แล้ว

อยากรู้ว่าตัวเลขแต่ละตัวบนหน้าจอคืออะไร อ่านต่อที่ อ่านหน้าจอเครื่องวัดความดัน ตัวบน ตัวล่าง ชีพจร คืออะไร

เครื่องวัดแบบไหนใช้วัดที่บ้านได้

แนวทางแนะนำเครื่องวัดอัตโนมัติแบบพันต้นแขน ที่ผ่านการรับรองความแม่นยำ เครื่องแบบพันข้อมือและแบบหนีบนิ้วให้ค่าที่เชื่อถือได้น้อยกว่า ดูตัวอย่างรุ่นได้ที่ เครื่องวัดความดันข้อมือกับต้นแขน ต่างกันยังไง

แอปมือถือที่อ้างว่าวัดความดันได้จากกล้องหรือการแตะหน้าจอ ใช้แทนเครื่องวัดจริงไม่ได้

ปีละครั้ง ลองพกเครื่องวัดไปตอนนัดหมอ ขอให้พยาบาลช่วยดูว่าวัดถูกท่าไหม และค่าที่ได้ใกล้กับเครื่องของโรงพยาบาลหรือเปล่า

วัดแล้วค่าสูงหรือต่ำผิดปกติ ทำยังไง

ค่าสูงหรือต่ำผิดปกติครั้งเดียว: นั่งพักอีก 5 นาทีแล้ววัดซ้ำ จดทั้งสองค่า
ค่าสูงหรือต่ำผิดปกติต่อเนื่องหลายวัน: บอกหมอหรือพยาบาลในนัดถัดไป หรือโทรถามโรงพยาบาลที่รักษาอยู่
ถ้ามีอาการรุนแรงร่วมด้วย เช่น เจ็บหน้าอก หายใจไม่ออก ปากเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง พูดไม่ชัด ปวดหัวรุนแรงที่ไม่เคยเป็น โทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลทันที ไม่ต้องรอวัดซ้ำ

อย่าปรับยาหรือหยุดยาเองจากค่าที่วัดได้ ทุกการเปลี่ยนยาต้องผ่านหมอ

ถ้าจะเริ่มวัดพรุ่งนี้เช้า จำแค่นี้

งดกาแฟ บุหรี่ และออกกำลังกาย 30 นาทีก่อนวัด นั่งพิงพนักพัก 5 นาที พันผ้าพันแขนบนแขนเปล่าระดับหัวใจ วัดเช้าและก่อนนอน ช่วงละ 2 ครั้งห่างกัน 1 นาที จดทุกค่าทันที ทำต่อเนื่อง 7 วันก่อนนัดหมอ

อยากรู้ว่าค่าที่วัดได้อยู่ช่วงไหน กรอกตัวเลขใน เครื่องมือเช็กค่าความดัน ได้เลย

แหล่งอ้างอิง

สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. 2022 Thai Hypertension Society guidelines on home blood pressure monitoring. The Journal of Clinical Hypertension. 2022. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9532919/
สมาคมความดันโลหิตสูงแห่งประเทศไทย. 2024 Thai guidelines on the treatment of hypertension. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12919385/
American Heart Association. Monitoring Your Blood Pressure at Home. https://www.heart.org/en/health-topics/high-blood-pressure/understanding-blood-pressure-readings/monitoring-your-blood-pressure-at-home

วัดความดันที่บ้านให้ถูกต้อง ทำยังไง ทีละขั้นตอน